Kinderen betrekken bij een afscheid
Omdat hun verdriet ertoe doet
Wanneer iemand overlijdt, verandert er veel. Niet alleen voor volwassenen, maar zeker ook
voor kinderen. Soms worden kinderen – vaak vanuit liefde en bescherming – wat meer op afstand gehouden bij een afscheid. Wij geloven juist dat het waardevol is om kinderen te betrekken. Niet alleen door te vertellen wat we doen, maar ook waarom we dat doen. Dat vinden wij belangrijk en fijn om te mogen doen, en uiteraard altijd in overleg met de (groot)ouders.
Geef kinderen een rol bij de begrafenis of crematie
Kinderen hebben, net als volwassenen, een eigen band met degene die is overleden. Door hen een rol te geven in de dagen rondom het afscheid, erkennen we dat hun verdriet er toe doet en dat we ze zien. Het helpt kinderen bij het begrijpen en verwerken van wat er is gebeurd. En minstens zo belangrijk: het helpt ook (groot)ouders om samen, als gezin, afscheid te nemen.
Een schatkist vol ruimte voor gevoel
Speciaal voor kinderen hebben wij een schatkist beschikbaar. Daarin zitten knutselspullen, prentenboeken en leesboeken die op een begrijpelijke manier vertellen over de dood en afscheid nemen. Boeken kunnen helpen om woorden te geven aan gevoelens die soms moeilijk te uiten zijn.
Met de knutselspullen kunnen kinderen op hun eigen manier iets maken dat betekenis heeft. Denk aan het versieren van een herinneringsdoosje, waarin ze later een foto, briefje of klein aandenken kunnen bewaren. Of het versieren van een glazen flesje met b.v. kleine steentjes – elk steentje een herinnering. Ook kunnen ze een fotolijstje versieren voor een dierbare foto. Door bezig te zijn met hun handen, ontstaat er ruimte voor gesprek en emotie.
Daarnaast bieden we werkboekjes aan over afscheid nemen en rouw. Voor de hele kleintjes is er het kleurboekje Bo de Beer, dat op een laagdrempelige vertelt over doodgaan. Een boekje in de sfeer van de boekjes over Nijntje.
Kinderen krijgen altijd een keuze, niets moet, veel mag
Zo kun je kinderen een actieve rol geven tijdens de uitvaart
Kinderen kunnen, als zij dat willen, ook een taak krijgen tijdens de uitvaart. Dat kan iets zijn tijdens de uitvaart, zoals het aansteken van een kaars, het voorlezen van een gedichtje of het delen van een mooie herinnering. Maar er zijn ook taakjes voor en na de uitvaart, sommige kinderen helpen met het uitdelen van bedankjes, het dragen of neerleggen van bloemen, of lopen – heel trots – voor de rouwauto uit.
Een bijzonder moment is het sluiten van de kist met vlindersluitingen. Voor het sluiten mogen kinderen de vlinder eerst versieren. Zo geven ze er hun eigen kleur, tekeningen of boodschap aan mee. Wanneer de kist wordt gesloten, “vliegt” hun vlinder als het ware even met de overledene mee.
Voor de begrafenis of crematie kan de vlinder van de kist worden afgehaald. Kinderen mogen dan kiezen: gaat de vlinder mee naar huis als tastbare herinnering, of mag hij verder “meevliegen” met hun dierbare?
Ook het samen sluiten van de rouwauto kan helpend zijn. Het markeert een overgang en maakt het afscheid concreet.
We geven kinderen altijd een keuze. Niets moet, veel mag. Het belangrijkste is dat ze zich veilig voelen en zich gezien weten.
Geef ze eerlijke antwoorden, met duidelijke woorden
Kinderen hebben behoefte aan eerlijkheid. Wij vinden het belangrijk dat zij duidelijke en oprechte antwoorden krijgen op hun vragen. Wanneer we dingen vaag houden of verbloemen, kunnen kinderen in hun hoofd hun eigen verhaal gaan maken. En dat is soms spannender of angstiger dan de werkelijkheid. Door in eenvoudige, begrijpelijke woorden uit te leggen wat overlijden betekent en wat er gaat gebeuren, geven we rust en houvast.
Kinderen betrekken bij een afscheid is een waardevol onderdeel van een liefdevol en zorgvuldig afscheid. Ze zijn klein in leeftijd, groots in gevoel. En zo mogen ook zij hun plek innemen.